Maastricht revisited

Waarom de euro er moest komen of Maastricht revisited
07/02/2012
(bron; De Redactie)

Exact 20 jaar geleden – op 7 februari 1992 – werd het Verdrag van Maastricht ondertekend. Het verdrag bepaalde dat er een Economische en Monetaire Unie (EMU) gevormd zou worden, met een gemeenschappelijke munteenheid, de euro. Nu, zeggen sommigen, staat het overleven van de euro op het spel.

In Maastricht had men het nog over de ecu, de naam euro is pas in 1995 gegeven. De plannen voor een gemeenschappelijke munt dateren al van eind jaren zestig. Eind jaren 80 werden de plannen serieus. Europa was bezig met het creëren van één interne markt. Eén munt zou daar perfect bij aansluiten, was de redenering.

 

De eenmaking van West- en Oost-Duitsland

Na de val van het Ijzeren Gordijn in 1989, rees de vraag: kunnen West- en Oost-Duitsland herenigen? Nu lijkt het evident, toen was dat niet het geval. Veel landen, Groot-Brittannië en Frankrijk bijvoorbeeld, zagen een eengemaakt Duitsland als een nieuwe bedreiging. Frankrijk was echter grote voorstander van één gemeenschappelijke Europese munt, waar Duitsland lange tijd niet voor te vinden was. Bondskanselier Kohl en president Mitterand geraakten het eens: Frankrijk zou instemmen met de Duitse eenmaking, Duitsland zou zijn sterke D-mark opgeven. Die was al lang een doorn in het oog van Franse politici.

De Maastrichtcriteria

Duitsland wou zijn munt wel afstaan, maar dan moest er wel een “politieke unie” komen. Een sterk Europees gezag over het economische beleid van alle landen, een onafhankelijke Europese Centrale Bank die zou werken zoals de Duitse Bundesbank. De politieke unie was een brug te ver voor de meeste landen. In de plaats kwam een afgezwakte versie. Een land dat wou deelnemen aan de muntunie, moest een begrotingstekort hebben van minder dan 3 % van het BBP, een overheidsschuld van minder dan 60%, en een lage inflatie. Die “Maastrichtcriteria” zouden later ook in het Stabiliteitspact terechtkomen. Een land dat de euro heeft ingevoerd, moet onder die normen blijven. Frankrijk wou niet weten van automatische sancties voor overtreders. De lidstaten zouden elkaar wel controleren. Via “globale richtsnoeren” zouden ze afspraken maken over lonen, belastingen, en andere vormen van economisch beleid.

20 jaar later

De euro was in de beginjaren een succes, maar de grote financiële crisis legde zijn constructiefouten bloot. Een munt voor (nu) 17 landen veronderstelt meer discipline, en meer economische samenhang. Opnieuw gaat de discussie over de vraag of er al dan niet automatische sancties moeten komen voor wie de normen overtreedt. Frankrijk zegt daar nu wel achter te staan. Een jaar geleden wou Frankrijk er nog niet van weten (tijdens de discussie over het “sixpack” met het Europees Parlement). Opnieuw vraagt Duitsland meer discipline, net zoals Kohl dat ook al deed in ruil voor de afschaffing van de D-Mark.

En opnieuw spelen de Britten een aparte rol. In Maastricht wilden ze niet meedoen met de euro en met afspraken over een sociaal Europa. De toenmalige Britse premier Major rekte de top een dag langer, tot hij zijn zin kreeg. In december heeft David Cameron een veto gesteld, omdat de nauwere samenwerking van de eurolanden ertoe zou leiden dat Groot-Brittannië de controle over de financiële sector (lees: de City in Londen) zou verliezen.

Rob Heirbaut

 

 

 

You are here: Eurocommissaris van Informatie >> Maastricht revisited